Międzynarodowa konferencja „Ludzie zbuntowani. Protesty w Europie XXI wieku – tradycje, cele, sposoby samoorganizacji” odbyła się 8-10 listopada 2021 roku na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Zadaniem konferencji było podjęcie refleksji nad falą protestów, która przetacza się przez świat od dwóch dekad. Niektóre wystąpienia (mamy nadzieję, że większość) służyły poszerzaniu demokracji liberalnej, niektóre (mamy nadzieję, że mniej liczne) wynikają z załamywania się porządku demokratycznego. Pomarańczowa Rewolucja w Ukrainie (2004-2005) i ukraiński Euromajdan (2013-2014), bunty w Grecji (2010-2011), Arabska Wiosna (2010-2012), ruch Indignados w Hiszpanii (2011), Ogólnopolski Strajk Kobiet w Polsce (Czarny Protest) (2016), protesty na Słowacji (2019), ruch żółtych kamizelek we Francji (2018-2019), Młodzieżowy Strajk Klimatyczny (2019-2020), prodemokratyczne protesty w Białorusi (2020), rozproszone antyrasistowskie i antydyskryminacyjne protesty obejmujące cały świat – to tylko skrócona lista najważniejszych wystąpień społecznych. Powyższa lista, wskazująca na nieustanny przyrost wystąpień, skłania do patrzenia na historię XXI-wiecznej Europy z perspektywy społecznego gniewu i kwestii jego skuteczności. W związku z tym postanowiliśmy zadać trzy generalne pytania: z czego protesty wynikają?; jak są zorganizowane?; do czego dążą?. W ujęciu szczegółowym podjęto następujące zagadnienia:
§ tradycje protestów w danej kulturze lub historii narodowej;
§ klasowe, genderowe, rasowe, etniczne aspekty protestów;
§ wspólne/rozbieżna powody i cele (ekonomia, demokracja, prawo, kultura) protestów w różnych państwach; adresaci żądań (instytucje międzynarodowe, rząd, podmioty gospodarcze – spółki akcyjne, banki etc.);
§ przyczyna / obiekt kontestacji (niesprawiedliwe prawo, sytuacja ekonomiczna, kwestie płci, zmiany klimatyczne);
§ metody działania (strajk, demonstracja, blokada, nieposłuszeństwo obywatelskie);
§ formy samoorganizacji (komitet, kolektywy, przywództwo wieloosobowe, wyznaczenie lidera / niechęć do powołania lidera);
§ formy komunikacji wewnętrznej oraz zewnętrznej (z politykami, urzędnikami, mediami, obywatelami niebiorącymi udziału w proteście);
§ formy reprezentacji kulturowej wypracowane w ramach protestu (hasła, logotypy, transparenty);
§ formy polityczności jako skutek protestów (sformułowanie wyrazistego programu, tworzenia partii politycznej, związków zawodowych, założenie organizacji pozarządowej, zarejestrowanie ruchu społecznego);
§ obecność protestu w przestrzeni wirtualnej (Interent);
§ imaginarium protestu (protesty w literaturze, filmie, serialach, sztukach wizualnych).
[plakat]
Zapisy video paneli konferencyjnych dostępne w zakładce materiały.
Książka abstraktów dostępna w zakładce materiały.